Ronaldo Va Chạm Với Quyền Lực Tối Cao Ở Saudi Arabia

Khi quyền lực không nằm trong tay CLB

Nếu nhìn Saudi Pro League chỉ qua những bản hợp đồng trăm triệu euro, người ta rất dễ lầm tưởng đây là một phiên bản phóng đại của Premier League: giàu có, phóng khoáng và vận hành theo quy luật thị trường. Nhưng thực tế, bóng đá Saudi Arabia đang tồn tại trong một cấu trúc hoàn toàn khác.

Ở đó, quyền lực tối cao không nằm trong phòng họp của từng CLB, mà nằm trong tay một thực thể lớn hơn: Quỹ đầu tư công của Hoàng gia Saudi Arabia (PIF).

Từ năm 2023, PIF nắm 75% cổ phần của bốn CLB lớn gồm Al Nassr, Al Hilal, Al Ittihad và Al Ahli. Bề ngoài, đây được mô tả như một bước đi tư nhân hóa và chuyên nghiệp hóa. Nhưng ở tầng sâu hơn, nó là sự tái cấu trúc quyền lực: biến các CLB thành những mắt xích trong một chiến lược quốc gia, thay vì những doanh nghiệp thể thao độc lập như phần lớn đội bóng châu Âu.

Bóng đá như một dự án quốc gia

PIF không đầu tư vào bóng đá đơn thuần để giành danh hiệu. Mục tiêu lớn hơn là xây dựng hình ảnh, thu hút dòng vốn quốc tế, đa dạng hóa nền kinh tế và đưa Saudi Arabia trở thành một trung tâm thể thao toàn cầu.

Bóng đá, vì thế, trở thành công cụ. Và khi đã là công cụ, nó phải phục vụ cho bức tranh lớn, chứ không chỉ cho lợi ích riêng của từng CLB.

Điều đó lý giải vì sao PIF giữ quyền kiểm soát ngân sách, lương cầu thủ và cả việc duyệt hay không duyệt từng thương vụ lớn. Ban lãnh đạo CLB có thể đàm phán, có thể đạt thỏa thuận sơ bộ, nhưng chữ ký cuối cùng vẫn phải chờ cái gật đầu từ tầng cao nhất.

Từ cơn sốt chi tiêu đến sự chọn lọc

Giai đoạn đầu sau khi Cristiano Ronaldo cập bến Al Nassr, Saudi Pro League bùng nổ như một cơn địa chấn. Hàng loạt siêu sao đổ bộ, những con số khiến châu Âu choáng váng.

Nhưng sau cơn bão đó, Saudi Arabia bắt đầu bước vào giai đoạn khác: chọn lọc hơn, có tính toán hơn và mang nặng yếu tố phân bổ chiến lược.

Không phải CLB nào cũng được rót tiền như nhau. Không phải dự án nào cũng được bật đèn xanh. Một số đội được ưu tiên trở thành “bộ mặt” của giải đấu ở từng giai đoạn. Những đội khác buộc phải chấp nhận vai trò khiêm tốn hơn.

Chính sự lệch pha này tạo ra căng thẳng.

Khi tham vọng va vào trần quyền lực

Với những ngôi sao ở đỉnh cao, họ quen với việc CLB phải xoay quanh tham vọng của mình. Nhưng tại Saudi Arabia, trật tự đó bị đảo ngược.

Có những thời điểm, Al Nassr được cho là đã tiến rất gần tới việc chiêu mộ những bản hợp đồng chất lượng cao, nhưng rồi mọi thứ dừng lại không phải vì tiền, mà vì quyền giải ngân bị “khóa”.

Điều đó gửi đi một thông điệp rõ ràng: dù bạn là CLB lớn, dù bạn sở hữu cầu thủ vĩ đại đến đâu, bạn vẫn chỉ là một phần trong cỗ máy lớn hơn.

Và với một cá tính như Cristiano Ronaldo, sự thật ấy không dễ chấp nhận.

Khác biệt căn bản với châu Âu

Ở châu Âu, mô hình phổ biến là CLB được giao một ngân sách, và trong phạm vi đó, họ có quyền tự quyết về mặt chuyên môn. Chủ tịch, CEO và giám đốc thể thao chịu trách nhiệm trước kết quả.

Tại Saudi Arabia, PIF đứng cao hơn tất cả. Quyền lực tập trung hóa đến mức CLB gần như không còn toàn quyền định đoạt vận mệnh của chính mình.

Đây không phải mô hình thị trường tự do. Đây là mô hình quản trị tập trung mang màu sắc nhà nước.

Kết luận

Căng thẳng xung quanh Cristiano Ronaldo không chỉ là câu chuyện của một ngôi sao bất mãn vì thiếu tân binh. Nó là biểu hiện bề mặt của một mâu thuẫn sâu hơn: mâu thuẫn giữa tham vọng cá nhân, tham vọng CLB và chiến lược quốc gia.

Saudi Pro League đang lớn rất nhanh. Nhưng đi kèm với tốc độ ấy là những câu hỏi về bản sắc, quyền tự chủ và ranh giới giữa bóng đá với chính trị – kinh tế.

Và có lẽ, đây mới chỉ là chương đầu của một câu chuyện dài.